Yapay zekanın tartışmalı kullanımları sürerken, bilim dünyasında sevindirici bir gelişme yaşandı. Avrupa Uzay Ajansı'ndan (ESA) David O’Ryan ve Pablo Gómez, uzay görüntülerindeki anormallikleri tespit etmek için geliştirdikleri yeni bir sinir ağı ile etkileyici bir başarı elde etti.
ANOMALYMATCH İLE BÜYÜK KEŞİF
“AnomalyMatch” adı verilen bu yapay zeka modeli, yalnızca 2.5 gün içinde yaklaşık 100 milyon görüntü kırpmasını analiz ederek 1.400 sıra dışı kozmik nesne tespit etti. Bu nesnelerin büyük bir kısmı daha önce hiç belgelenmemişti. AnomalyMatch, Hubble Uzay Teleskobu'nun 35 yıllık gözlem geçmişini içeren Hubble Legacy Archive üzerinde eğitilerek kullanıldı. ESA'nın açıklamasına göre, deneyimli astronomlar kozmik anomalileri ayırt etme konusunda başarılı olsa da, Hubble'ın ürettiği veri miktarı insan gücüyle detaylı bir şekilde incelenemeyecek seviyeye ulaştı.
İNSAN GÖZÜYLE DOĞRULAMA
Yapay zekanın belirlediği adaylar, son aşamada yine insan gözüyle incelendi. O’Ryan ve Gómez, 1.400 nesnenin gerçekten anormal olduğunu onayladı. Dahası, bu nesnelerin 800'den fazlası daha önce belgelenmemişti. Keşfedilen anomalilerin çoğu, etkileşimde bulunan veya birleşme sürecindeki galaksilerden oluşuyor. Bu etkileşimler, alışılmadık şekiller ve ilginç yapılar oluşturabiliyor. Ayrıca, kütleçekimsel mercekler de dikkat çekiyor; ön plandaki bir galaksinin kütleçekimi, arka plandaki bir galaksinin ışığını bükerek ilginç görüntüler oluşturuyor. Liste bununla sınırlı değil; kenardan görülen gezegen oluşum diskleri, dev yıldız kümelerine sahip galaksiler ve “denizanası galaksileri” gibi birçok gizemli nesne de keşifler arasında yer alıyor. Pablo Gómez, bu çalışmayı “Hubble arşivinin bilimsel verimini en üst düzeye çıkaran harika bir yapay zeka kullanımı” olarak tanımlıyor. Ona göre, Hubble gibi uzun süredir incelenen bir veri setinde bu kadar çok yeni ve sıra dışı nesne bulunabilmesi, AnomalyMatch’in gelecekte daha büyük astronomi verileri için ne kadar değerli olabileceğini gösteriyor.
