Yapay zekanın çevresel etkileri genellikle enerji tüketimi üzerinden değerlendiriliyor. Ancak 2025'te yayımlanan yeni bir akademik çalışma, meselenin yalnızca elektrikle sınırlı olmadığını, su tüketiminin de ciddi bir sorun oluşturduğunu ortaya koyuyor.
KARBON AYAK İZİ NEW YORK'LA EŞDEĞER
Hollandalı akademisyen Alex de Vries-Gao'nın liderliğinde gerçekleştirilen araştırmada, yapay zeka odaklı veri merkezlerinin çevresel etkileri detaylı bir şekilde incelendi. Araştırmacılar, şirketlerin çevresel raporlarında yapay zeka ve diğer iş yüklerini net bir şekilde ayıramadığını kabul etmekle birlikte, genel enerji üretimi verileri ve büyük teknoloji firmalarının veri merkezi raporlarından hareketle küresel tahminler oluşturdu. Çalışmanın bulguları dikkat çekici: Yapay zeka sistemlerinin 2025 yılına ait karbon salınımı, 32.6 ila 79.7 milyon ton CO₂ arasında olabileceği tahmin ediliyor. Bu rakam, New York'un yıllık karbon ayak iziyle neredeyse eşdeğer.
SU TÜKETİMİ ŞİŞELENMİŞ SUYU GEÇİYOR
Su tüketimi açısından ise rakamlar daha da çarpıcı. Araştırma, yapay zeka iş yüklerini destekleyen veri merkezlerinin yıllık su ayak izinin 312.5 ila 764.6 milyar litre arasında olabileceğini öne sürüyor. Bu miktar, dünya genelinde bir yıl içinde tüketilen toplam şişelenmiş sudan daha fazla. Bu durum, yapay zekanın bir enerji meselesi olmanın ötesinde, ciddi bir su sorunu yarattığını gösteriyor. Çalışmanın en ilginç bulgularından biri, çevresel yükün büyük kısmının yapay zeka modellerinin eğitilmesinden değil, “inference” aşamasından kaynaklandığı. Kullanıcıların günlük olarak sorduğu sorular ve sürekli çalışan asistanlar, eğitim sürecinden daha fazla enerji ve su tüketiyor.
ŞEFFAF RAPORLAMA İHTİYACI
Araştırmacılar, bu verilerin net bir şekilde açıklanmaması durumunda siyasetçilerin geçmişe bakarak ve eksik bilgilerle karar almak zorunda kalacaklarını belirtiyor. Yapay zekanın çevresel bedelini gerçekten anlayabilmek için daha ayrıntılı ve net raporlamalara ihtiyaç var. Bu durum, teknoloji devlerinin şeffaflıklarını ve sürdürülebilirlik taahhütlerini sorgulamayı gerektiriyor.
