Kira ilişkilerinde en sık yaşanan sorunlardan biri, hangi masrafların kime ait olduğu konusudur. Birçok kiracı, evin kullanımını doğrudan ilgilendirmeyen ve büyük onarım niteliğindeki giderleri kendi sorumluluğu sanarak cebinden ödemektedir. Ancak Türk Borçlar Kanunu'na göre bu tür masraflar ev sahibine ait olduğundan, kiracının yaptığı ödemeler "zorunlu harcama" kabul edilerek ev sahibinden geri istenebilmektedir.
EV SAHİBİNİN TEMEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ
Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili maddelerine göre ev sahibinin temel görevi, kiralananı "kullanıma elverişli" halde bulundurmaktır. Bu nedenle tesisat arızaları, kombi veya kalorifer kazanı değişimi, çatı ve dış cephe onarımları, asansörün kapsamlı bakımları ve yıllanmış elektrik veya su tesisatının yenilenmesi gibi yüksek maliyetli ve yapısal nitelikteki işlemler ev sahibinin sorumluluğundadır. Uygulamada bazı ev sahipleri tadilatı geciktirebilmekte veya masrafı karşılamayı reddedebilmektedir.
KİRACILARIN HAKLARI VE GERİ ÖDEME SÜRECİ
Ev sahibinin yükümlülüklerini yerine getirmediği durumlarda, kiracı yaşam güvenliği veya evin kullanılabilirliği için zorunlu bir gider yapmak zorunda kalırsa, ödediği tutarı ev sahibinden talep edebilmektedir. Bu durum Türk Borçlar Kanunu uyarınca "zorunlu gider" olarak kabul edilmekte ve kiracının yaptığı ödeme hukuken iade edilmek zorundadır. Yargıtay'ın birçok kararında, kiralananın ayıbı giderilmeden ev sahibinin sorumluluktan kaçınamayacağı, kiracının kendi bütçesiyle yaptığı zorunlu tamiratın bedelinin ev sahibi tarafından ödenmesi gerektiği ve kiracının bu tutarı kira bedelinden mahsup etme hakkının bulunduğu vurgulanmıştır.
GERİ ÖDEME TALEP EDİLEBİLECEK DURUMLAR
Kiracıların ödeme iadesi talep edebileceği durumlara örnek olarak çatının akması nedeniyle kiracının kendi cebinden ustaya ödeme yapması, elektrik tesisatı arızalı olduğu için komple yenileme yapılması, kombinin tamamen bozulması ve yenisinin alınmak zorunda kalınması ile binanın zorunlu güvenlik veya kullanım onarımının ertelenmesi gösterilebilir. Bu örneklerde yapılan masraflar ev sahibinin yükümlülüğü olduğu için, kiracı tarafından ödendiğinde ev sahibinin geri ödeme zorunluluğu doğmaktadır. Uzmanlar, kiracıların ödeme yaptıklarında mutlaka fatura ve makbuz saklamalarını, gerekiyorsa noter aracılığıyla ihtar çekerek masrafı talep etmelerini önermektedir.
