Ukrayna-Rusya savaşının başlamasından bu yana akaryakıta gelen zamlar, vatandaşın bütçesini zorlarken devlete aylık 9 milyar TL'lik ek Katma Değer Vergisi (KDV) geliri sağlayacak. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indiriminin sona ermesiyle birlikte dünya genelindeki petrol krizi, Türkiye'de de zam sağanağına dönüştü. Akaryakıt fiyatlarındaki artışın yanı sıra genel fiyatlarda yaşanacak yüzde 10'luk bir artış, Maliye'ye aylık 44 milyar lira ilave KDV geliri getirecek.
ZAMLARIN VATANDAŞA MALİYETİ
Savaşın başından bu yana motorine 12.76 lira, benzine ise 2.39 lira zam geldi. Önümüzdeki salı günü beklenen yeni zamlarla birlikte motorine 6.58 lira, benzine 98 kuruş daha eklenecek. Bu durumda, savaşın başlangıcından itibaren motorinin litresi toplamda 19.34 lira, benzinin litresi ise 3.37 lira artmış olacak. Ocak ayında Türkiye genelinde 2.3 milyar litre motorin ve 537 milyon litre benzin tüketildiği göz önüne alındığında, zamların etkisiyle aylık akaryakıt tüketim maliyetinin 45.4 milyar lira artması bekleniyor.
DEVLETİN OTOMATİK GELİR MAKİNESİ: KDV
Akaryakıt fiyatlarındaki artıştan kaynaklanan 45.4 milyar liralık maliyet artışının yaklaşık 9 milyar 71 milyon lirası KDV'den geliyor. Bu, vatandaşın cebinden çıkacak paranın devletin kasasına gireceği anlamına taşıyor. Çünkü fiyatlar arttıkça vergi matrahı büyüyor ve KDV geliri otomatik olarak yükseliyor. Dolaylı vergiler olarak bilinen KDV gibi vergiler, enflasyon dönemlerinde hükümetler için 'otomatik gelir makinesi' işlevi görüyor. Vatandaş enflasyon nedeniyle daha yüksek fiyatlara maruz kalırken, devlet bu durumdan vergi geliri olarak faydalanıyor. KDV'deki bu artış, aynı zamanda ÖTV sübvansiyonunun önemli bir kısmını da karşılamış olacak.
GELECEKTE BEKLENEN ZAM SAĞANAĞI
Önümüzdeki dönemde, savaş kaynaklı olarak ulaşım, elektrik, doğalgaz başta olmak üzere hemen her alanda zam sağanağı bekleniyor. Bu yıl için KDV'den 5.3 trilyon lira gelir beklenirken, fiyatların genel seviyesinde yüzde 10'luk bir artış olması halinde devletin KDV gelirinin akaryakıt dahil aylık yaklaşık 44 milyar lira artacağı hesaplanıyor. Artışın daha yüksek olması durumunda ise halkın ödeyeceği KDV kaynaklı 'enflasyon vergisi' daha da yükselecek.
