İran'ın Hürmüz Boğazı'nı tanker trafiğine kapatmasıyla petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, akaryakıt pompa fiyatlarına da zam olarak yansıdı. Motorine yüzde 10,5 oranında zam gelirken fiyatlar 70 liraya yaklaştı. Bu gelişmeler üzerine ekonomi yönetimi, enflasyon üzerindeki baskıyı sınırlamak amacıyla 'eşel mobil' sisteminin yeniden devreye alınmasını gündemine aldı.
HAZİNE ÇALIŞMAYA BAŞLADI
Edinilen bilgilere göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemin yeniden uygulanmasına ilişkin çalışma başlattı. Etki analizlerinin hazırlandığı, düzenlemenin yetişmesi halinde bugün TBMM Plan Bütçe Komisyonu'nda görüşmelerine başlanacak olan mevcut torba yasa paketine eklenebileceği belirtiliyor. Aksi halde savaşın seyrine bağlı olarak en kısa sürede Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine getirileceği ifade ediliyor. Düzenlemenin Genel Kurul'da teklife eklenmesi de seçenekler arasında yer alıyor.
SİSTEM 2021'DE KALDIRILMIŞTI
Eşel mobil sistemi, Türkiye'de son olarak 2021'in son çeyreğinde artan döviz kuru ve maliyet baskıları nedeniyle kaldırılmıştı. Petrol fiyatlarındaki son yükseliş ve akaryakıt zamlarının enflasyona olası etkisi, ekonomi yönetimini yeniden benzer bir mekanizma üzerinde çalışmaya yöneltti. Sistem, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların akaryakıt pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını önlemek amacıyla Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden dengeleme yapılmasını öngörüyor.
ENERJİDE SAVAŞ SENARYOSU
Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğine ilişkin belirsizlik, yalnızca akaryakıt fiyatlarını değil, genel enerji fiyatlamasını da yukarı çekti. Petrol fiyatlarındaki artışın yanı sıra LNG ve spot doğalgaz piyasalarındaki dalgalanma, elektrik üretim maliyetlerini de etkiliyor. Bu tablo karşısında ekonomi yönetimi, enerji fiyatlarındaki olası artış senaryolarını da içeren kapsamlı bir etki analizi yürütüyor. Enerji maliyetlerindeki artışın; ulaştırmadan gıdaya, sanayiden hizmet sektörüne kadar geniş bir alanda fiyat baskısı oluşturabileceği vurgulanıyor.
