Körfez bölgesindeki gerilim, petrol fiyatlarını yükselterek benzin, motorin ve LPG'de artış beklentilerini artırdı. Eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınmasıyla bu zamların önlenmesi planlanıyor, ancak sistemin de belirli limitleri bulunuyor.
PETROL FİYATLARINDAKİ SIRAMA NEDENİ
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, Körfez ülkelerini bir ateş çemberine aldı. İran'ın füzelerine karşılık veren diğer Körfez ülkeleri, petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Hürmüz Boğazı'ndaki faaliyetlerin neredeyse durma noktasına gelmesi ve petrol tankerlerinin mahsur kalması, fiyatları daha da sıçrattı. Petrole gelen zam, akaryakıt fiyatlarına yansıma tehdidi oluşturuyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİNİN DETAYLARI
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışların enflasyonist etkilerini önlemek için tasarlandı. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru artışlarına bağlı oluşan fiyat artışları, Özel Tüketim Vergisi'nden karşılanarak pompa fiyatına yansımıyor. Örneğin, motorin fiyatı 20 kuruş artacağında, motorindeki ÖTV aynı tutarda indiriliyor ve fiyat sabit kalıyor. İndirim durumunda ise önce ÖTV artırılarak vazgeçilen vergi geri alınıyor.
LİMİTLER VE DEVLETİN VERGİ KAYBI
Benzinde 14,8277 lira, motorinde 13,9006 lira, LPG'de 11,3830 lira ÖTV bulunuyor. Eşel mobil devreye girdiğinde, bu tutarlara kadar olan zamlar devlet tarafından karşılanacak, yani ÖTV'den vazgeçilecek. ÖTV tavanına ulaşıldığında ise zamlar pompa fiyatlarına yansıyacak. Örneğin, benzindeki ÖTV 14,8277 lira iken toplam zam 15 lira olursa, 18 kuruşluk zam gelecek. Devlet, bu süreçte hem ÖTV hem de Katma Değer Vergisi'nden vazgeçerek vergi kaybı yaşayacak. Sistem, 2021'in son çeyreğinde artan döviz kuru nedeniyle kaldırılmıştı.
