Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmalar ve uluslararası petrol fiyatları ile döviz kurundaki artışlar, Türkiye'de eşel mobil sisteminin yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Bu sistem, akaryakıtta indirim beklentisini artırırken, ani fiyat artışlarının tüketici üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlıyor.
Eşel Mobil Sistemi Nedir ve Nasıl İşleyecek?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışların bir kısmının vergi düzenlemesiyle dengelenmesini sağlayan bir mekanizmadır. Uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki yükselişler nedeniyle oluşacak zamların, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden yapılacak indirimlerle karşılanarak pompa fiyatlarına yansıyan artışın sınırlı kalması hedefleniyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın aldığı karara göre, jeopolitik gelişmeler nedeniyle petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak ve vatandaşın bütçesine olan yükü azaltmak amacıyla eşel mobil sisteminin geçici olarak devreye alınması planlanıyor. Uygulama, 2 Mart tarihini baz alarak hayata geçirilecek.
ÖTV İndirimiyle Fiyat Dengesi Sağlanacak
Bu kapsamda, petrol ürünlerinde fiyat artışı yaşanması durumunda, artış tutarının yüzde 75’ine kadar olan kısmı ÖTV indirimi ile karşılanacak. Böylece pompa fiyatlarına yansıyan zam miktarı sınırlı kalacak ve tüketici açısından bir indirim etkisi oluşabilecek. Uygulama sınırları benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya ve LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar ÖTV indirimi yapılabileceğini gösteriyor. Bu sayede fiyat artışlarının büyük bir bölümü vergi indirimiyle dengelenecek.
Fiyat Düşüşlerinde Sistem Nasıl Çalışacak?
Akaryakıt fiyatlarının düşmesi durumunda ise azalışın yüzde 75'ine kadar ÖTV artırılabilecek. Ancak bu artış, 2 Mart tarihinde uygulanan ÖTV tutarını geçemeyecek. Örneğin, akaryakıt fiyatlarında 10 liralık bir artış olması halinde, bunun yalnızca 2,5 lirası pompa fiyatına yansıyacak. Kalan 7,5 liralık bölüm ise ÖTV ve buna bağlı KDV indirimi ile devlet tarafından karşılanacak. Bu düzenleme sayesinde, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların akaryakıt ve LPG fiyatlarına daha sınırlı yansıması hedefleniyor.
