BİLİM VE TEKNOLOJİ
Yayınlanma : 28 Ocak 2026 20:11

Yapay zeka, Hubble arşivinde 800'den fazla yeni kozmik anomali keşfetti

Yapay zeka, Hubble arşivinde 800'den fazla yeni kozmik anomali keşfetti
Yapay zeka, Hubble Uzay Teleskobu'nun 100 milyon görüntülük arşivini 2,5 günde tarayarak 1300'den fazla anomali tespit etti; bunların 800'ü bilim dünyası için yeni keşif.

Bir astronom ekibi, NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu'nun dev arşivini taramak için yapay zeka destekli yeni bir yöntem kullandı. Araştırmacılar, yaklaşık 100 milyon görüntüyü yalnızca iki buçuk günde inceleyerek bin 300'den fazla sıra dışı gök cismi tespit etti. Bu nesnelerin 800'den fazlasının bilimsel literatürde daha önce hiç belgelenmediği açıklandı.

AYLAR SÜRECEK İŞİ İKİ BUÇUK GÜNDE TAMAMLADI

Avrupa Uzay Ajansı'ndan David O'Ryan ve Pablo Gómez, insan gözüyle aylar ya da yıllar alacak bir taramayı çok kısa sürede yapabilen yapay zeka tabanlı bir araç geliştirdi. AnomalyMatch adı verilen bu sinir ağı, Hubble'ın 35 yılı aşan görev süresi boyunca toplanmış on binlerce veri setini içeren Hubble Legacy Archive üzerinde test edildi. Tarama, arşivin ilk kez sistematik biçimde astrofizik anomaliler açısından incelenmesi anlamına geliyor.

BİRLEŞEN GALAKSİLER VE KÜTLEÇEKİMSEL MERCEKLER

Keşfedilen anomalilerin büyük bölümü, birleşme veya etkileşim sürecindeki galaksilerden oluşuyor. Bu galaksiler alışılmadık şekiller alıyor, uzun yıldız ve gaz kuyrukları taşıyor. Bir diğer önemli grup ise kütleçekimsel mercekler: Ön plandaki bir galaksinin kütleçekimi, arka plandaki uzak bir galaksiden gelen ışığı bükerek halka ya da yay şeklinde görüntüler oluşturuyor. Ekip ayrıca dev yındız kümelerine sahip galaksiler, gazdan 'dokunaçları' olan galaksiler, gezegen oluşum diskleri gibi pek çok nadir örnek ve hiçbir mevcut sınıfa uymayan, tamamen gizemli onlarca nesne buldu.