Avrupa Birliği ile Çin, Avrupa'da satılan Çin menşeli elektrikli araçların fiyatlandırması konusunda kritik bir anlaşmaya vardı. Bu uzlaşma, 2024'ten beri yüksek gümrük vergileriyle tırmanan ticari gerilimi sona erdirerek yeni bir dönemi başlatıyor. Anlaşma, Çinli üreticilere ağır vergiler yerine alternatif bir yol sunarak piyasaları rahatlatmayı hedefliyor.
FİYAT TAAHHÜDÜ SİSTEMİ NASIL İŞLEYECEK?
Yeni anlaşmanın temelini 'fiyat taahhüdü' mekanizması oluşturuyor. Buna göre Çinli otomobil ihracatçıları, yüksek anti-sübvansiyon vergilerini ödemek yerine, elektrikli araçlarını Avrupa pazarında belirli bir minimum fiyatın üzerinde satmayı taahhüt edebilecek. Bu minimum fiyata uyma sözü verirlerse, ek gümrük vergilerinden muaf tutulacaklar. Çin Makine ve Elektronik Ürünler İthalat ve İhracat Ticaret Odası (CCCME) uzmanları, bu sonucu bir 'yumuşak iniş' olarak nitelendirerek müzakere yoluyla çözüm bulunmasından memnuniyet duyduklarını ifade etti.
2024'TEKİ GERGİNLİK VE YENİ SİSTEMİN ETKİLERİ
Avrupa Birliği, 2024'te Çin hükümetinin kendi otomobil şirketlerine aşırı finansal destek sağladığına ve bunun haksız rekabete yol açtığına inanıyordu. Çinli markaların devlet sübvansiyonları sayesinde araçlarını Avrupalı rakiplerinden çok daha ucuza satabildiğini savunan AB, adil bir pazar ortamı yaratmak için Çin'den gelen elektrikli otomobillere ek vergiler uygulama kararı almıştı. Standart %10'luk ithalat vergisine ek olarak %35,3'e varan ek gümrük vergileri getirilmişti. Bu durum, bazı araçların Avrupa'ya ithalat maliyetini önemli ölçüde artırdı; örneğin BYD %17,0'lık ek vergiyle karşılaşırken, SAIC %35,3'lük en yüksek orana tabi tutulmuştu. Şanghay'da üretim yapan Tesla için ise %7,8'lik özel bir oran belirlenmişti.
2026'DA BAŞLAYACAK YENİ DÖNEMİN AYRINTILARI
Ocak 2026 itibarıyla bu gerginlik yerini iş birliğine bırakıyor. Avrupa Birliği, yeni kuralları açıklamak üzere bir 'Rehber Doküman' yayınlayacak. Bu belge, Çinli şirketlere fiyat tekliflerini nasıl sunacaklarını adım adım anlatacak ve sürecin şeffaf bir şekilde işlemesini sağlayacak. AB, her teklifi adil ve objektif bir şekilde, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) standartlarına uygun olarak inceleyeceğini taahhüt etti. Bu rehber, özellikle Geely, Nio ve XPeng gibi Avrupa pazarında aktif olan şirketler için hayati önem taşıyor. Kurallara uyup fiyatlarını doğru belirledikleri takdirde, ek vergilerden kaçınarak Almanya, Fransa ve İspanya gibi ülkelerdeki operasyonlarını sorunsuz bir şekilde sürdürebilecekler. Henüz eski %35,3'lük tarifenin tamamen kaldırılıp kaldırılmayacağı netleşmese de, bu fiyat taahhüdü sisteminin uygun şirketler için vergilerin yerini alacağı belirtiliyor. AB, her bir Çinli Yeni Enerji Aracı (NEV) üreticisi için özel bir minimum ithalat fiyatı belirleyecek; bu fiyat muhtemelen aracın türüne, özelliklerine ve segmentine göre değişiklik gösterecek. Bu sayede AB, bir yandan ucuz ithalatın Avrupalı otomobil fabrikalarına zarar vermesini engellerken, diğer yandan Çinli markaların Avrupalı tüketicilere satış yapmaya devam etmesini sağlayacak.
