Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı son veriler, konut satışlarında artış olduğunu gösteriyor. Ancak uzmanlar, bu artışın sağlıklı bir talep yerine, kredi kullanılmadan yapılan alımlardan ve ertelenmiş işlemlerden kaynaklandığını belirtiyor. Piyasanın temel sorunları olan krediye erişim zorluğu ve erişilebilirlik hâlâ devam ediyor.
GERÇEK TALEP BASKILANDI
Gayrimenkul Uzmanı Nilüfer Uysal, satış adetlerindeki artışın önemli bir kısmının ipoteksiz, yani kredi kullanılmadan yapılan satışlardan geldiğini açıkladı. Krediyle konut alabilen hane sayısının ciddi biçimde azaldığını vurgulayan Uysal, bu durumun gerçek talebin baskılandığını gösterdiğini ifade etti. Ayrıca, ekonomik büyümeye inşaat sektörünün katkısının yeni yatırımlardan değil, geçmişte başlanmış projelerin tamamlanmasından kaynaklandığını ve bunun sürdürülebilir olmadığını belirtti.
KREDİ ENGELİ VE YÜKSEK FAİZLER
Konut piyasasında en belirleyici sorunlardan biri, krediye erişim. Faiz oranlarının hâlâ hane gelirlerine kıyasla yüksek olduğunu ve bankaların kredi verme konusunda isteksiz davrandığını söyleyen Uysal, ipotekli satışların tarihsel ortalamaların oldukça altında seyrettiğine dikkat çekti. Aylık faiz oranlarının 2,60-3,30 seviyelerinde dalgalandığını ve 1 milyon TL kredi için 120 ay vadede 3,5-4 milyon TL civarında geri ödeme planı sunulmasının verimsiz bir iklim yarattığını ifade etti.
TOKİ'NİN ROLÜ VE KONUT BALONU RİSKİ
Uysal, TOKİ'nin sosyal konut üretiminde önemli bir rol oynadığını ancak piyasanın genelini sürükleyebilecek bir etkiye sahip olmadığını belirtti. Özel sektörün üretim iştahı ve finansmana erişimi olmadan konut sorununun yapısal olarak çözülemeyeceğini vurguladı. Ayrıca, konut fiyatlarının gelir artışından kopmasının ciddi bir risk oluşturduğunu ve bunun konutu barınma ihtiyacından çok bir yatırım aracına dönüştürdüğünü söyledi. Uzmanlara göre, önümüzdeki dönemde konut piyasasını belirleyecek temel başlıklar, kredi koşullarındaki olası gevşeme, yeni konut ve arsa üretimi ile hane gelirlerini destekleyecek politikalar olacak.
